عباس قديانى
274
فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )
جرج راولينسون خاورشناس انگليسى كه دو كتاب دربارهء تاريخ اشكانى نوشته است . 1 - پارت 2 - جغرافى و تاريخ و باستانشناسى پارت . جرج لنچافسكى وى كادر سفارت انگليس در تهران را در سالهاى جنگ دوم ، متشكل از برجستهترين كارمندان داراى تجربهء جهانى و سطح عالى دانش مىداند ، كه هركس را در برخورد با خود تحت تأثير قرار مىدادند و در ميان آنها مستر ترات را برجستهترينشان مىشمرد . جرماز نام بناى عظيمى بوده است نزديك ابيض مدائن كه امروزه اثرى از آن برجاى نمانده است . جره آتشكده آتشكدهء عهد ساسانى از آثار مهرنرسى ، وزير بهرام گور ، در حدود 50 كيلومترى جنوب شرقى كازرون . جزايرچىباشى در دورهء افشاريه ، جزايرچيان پياده نظام ممتازى بودند كه مسلح به تفنگ بودند كه به وسيلهء نادر شاه ايجاد شده و تعداد افراد آن تا بيست هزار نفر بوده است . اسلحهء آنها تفنگ بزرگى بود كه در موقع جنگ روى سهپايه قرار داده و با اتكاء تيراندازى مىكردند . سربازان علاوه بر تفنگ ، سهپايه را هم در سفر با خود حمل مىنمودند . كلاه جزايرچىها از نمد بود و آن را « كچه پاياق » مىناميدند ، و بر دو طرف آن منگولهاى آويخته بودند و روى ترك كلاهها نوشته بود « اللّه - اللّه » اين كلاهها به سه صورت مختلف نوشته شده بود . جزيه جزيه كه در ايران و چين متداول بود در حكومت مغول جزء مالياتها و خراجها رايج بود كه از 500 دينار براى ثروتمندان تا يك دينار براى فقرا مىرسيد و حد متوسط ، ساليانه براى هر 10 نفر ، 70 دينار از اين راه به خزانه دولت تسليم مىگرديد . جستانيان ( قرن 2 و 3 و 4 ه . ق . ) . خاندانى از امراى ديلم كه قبل از روزگار آل بويه ، در نواحى ديلمقان و رىتارم و زنجان و رودبار الموت و طالقان و شاهرود فرمانروايى داشتند . آغاز كار آنها بهدرستى معلوم نيست ، ولى از اواخر قرن دوم نام آنها در كتب تاريخى آمده است و مركز حكومت آنها رودبار بوده است . با وجودى كه ظهور كنگريان در ديلمستان نشانهء پايان كار آنهاست ، ولى باز بعضى افراد آن تا اواسط قرن پنجم مختصر حكومتى داشتهاند . اين سلسله به دست آل مظفر منقرض شد . شاهان معروف جستانيان : 1 - مرزبان ابن جستان ( حدود 189 ه . ق . ) . 2 - جستان بن مرزبان ( حدود 201 ه . ق . ) . 3 - وهسودان بن جستان ( تا حدود 250 ه . ق . ) . 4 - جستان بن وهسودان ( از 250 تا 301 ه . ق . ) . 5 - على بن وهسودان ( 301 تا 307 ه . ق . ) . 6 - خسرو فيروز بن وهسودان ( از 307 تا 315 ه . ق . ) . 7 - مهدى بن خسرو فيروز ( تا 316 ه . ق . ) .